In dit deel gaan we op zoek naar hoe de Grieken bier (her)ontdekken en of het nu eerst brood dan wel bier was.

 

Griekse veroveringstochten

Toen de Grieken in de 7de eeuw vC hun noorderburen opzochten, Thracië, kwamen ze voor de eerste keer in contact met bier. Gedichten, verhalen en fysieke bekers vertellen het bewijs van deze openbaring. Tijdens latere veroveringen in wat vandaag Armenië is, ontdekten de Grieken de ons nu vreemd aandoende praktijk van bier met water mengen, omdat het bier ‘te sterk’ was. Op zich niet zo vreemd want ook wijn werd gemengd gedronken en was een teken van verfijnde zeden. In Egypte werd bier door een soort van rietje gedronken (wat ook vandaag nog soms gebeurt tijdens studentenfeestjes). Grieken gebruikten het woord brutos om dit bier aan te duiden en betekent vermoedelijk ‘wat gebrouwen werd’, hoewel hier even sterke twijfel als bevestiging voor geldt.

 

Brood en bier

Deze discussie bestaat nog steeds: is bier afgeleid van brood of omgekeerd? In Eygpte maakte men brood en bier van hetzelfde graan, cfr Herodotus. Dit bier werd gebruikt als laxeermiddel en is ook bevestigd door een toneelstuk uit 411 vC van Aristophanes. Dit bier was vermoedelijk donker. Grieken noemden deze drank zuthos, wat ook betekent ‘wat gefermenteerd is’ maar ook ‘wat gerezen is’. Een verschil dus met brutos, wat eerder gebrouwen betekent. Twee verschillende manieren van biermaken.

De bekende hymne aan Nikasi (waar velen de mosterd halen) duidt op graan dat werd geweekt in water en vervolgens vergistte, niet op het brouwen van gemout graan. Archeologische opgravingen in Egypte wijzen echter op het gebruik van gemout graan dat vervolgens werd gebakken en tot slot fijngemalen om in water op te lossen, en er aldus bier van te brouwen. Dit type bier, bouza genaamd, bestaat nog steeds en de term gebruiken we nog altijd in het Engelse woord ‘booze’.

 

De Egyptenaren maakten dus al bier voor de Grieken of andere culturen zich gingen moeien. Er was een onderscheid tussen wat specifiek werd gebrouwen uit graan, nl brutos, en wat uit brood werd verkregen, nl zuthos. 

Vermoedelijke drinkbeker uit het graf van koning Midas (copyright Max Nelson)

By | 2017-08-15T13:24:24+00:00 augustus 15th, 2017|Blog|