7 07, 2018

Bier ontsnapt niet aan de verzoeting, snap je?

By |2018-07-08T11:50:38+00:00juli 7th, 2018|Blog|

Bier ontsnapt niet aan de verzoeting, snap je?

Ik las deze week zoveel onzin dat het me een paar dagen kostte om te bekomen. Ik was oprecht pissig om het artikel. Nu ja, artikel, eerder een egotrip van iemand over wie je je kan afvragen wat hij al betekend heeft voor de bierwereld. Tenzij dan te lang in iemand anders’ aanwezigheid vertoeven die ook maar enkel de merken uit Leuven een warm hart toedraagt. De man mag dan wat vragen beantwoorden en ze vol onzin proppen. Wat het vooral vervelend maakt is dat iedereen deze zever leest en dat dan ook lustig rondstrooit.

Het bewuste artikel vind je hier. Voor wie geen abonnement heeft, je kan hier de printout lezen (opgelet, doet pijn aan de ogen). Ik ga proberen zin per zin dit te ontleden:

  1. De heer Coninckx wil graag een rauw bier bestellen. Nu weten we dat er effectief nog rauwe bieren bestaan, de raw ales, maar dat hij dit zou kennen, zou me steevast verbazen. Ik gok dat hij een rauchbier bedoelt, een wel iets andere stijl.
  2. Het is tamelijk tenenkrullend maar getuigt vooral van een enorm, tot aan belachelijk Neymariaans grenzende narcisme om jezelf de trendsetter van bier en kaas uit te roepen. Dat is gewoon een slag in het gezicht van iedereen die met bier en gastronomie bezig is. Ik kan zelf niet uitdrukken hoe hard ik in m’n ogen moest wrijven toen ik deze zin las..
  3. De verzoeting van bier. Ook hier kan je je hardop afvragen of de heer Coninckx ooit al echt bier heeft gedronken of zich niet verder durft wagen dan een Jupiler of Leffe. Er is net de laatste vijftien jaar een verschuiving naar bitter en zuur bezig, zonder noodzakelijk de overdaad aan hop die je vandaag wel vaker tegenkomt. En dat heeft weinig tot niets te maken met de VS. Wij zijn altijd al bezig geweest met zurige bieren, XX Bitter is al sinds ’98 op de markt beschikbaar en was en is een trendsetter. Het zou me sterk lijken moest hij ooit al van de brouwerij gehoord hebben.
  4. Aan het fabeltje over IPA begin ik zelfs niet. Lees gewoon de Mythbusters van OBAD en je weet voldoende. Dus beste heer Coninckx, leer uw geschiedenis, dat verwacht je toch van een leerkracht en stop met zoveel nonsens in een zin te verwerken. Het is bedroevend lachwekkend.
  5. Over het Achel-debacle, ik zou het café in kwestie vernoemen, dat zal ze leren!
  6. En dan natuurlijk de kanjer over Westvleteren en Abt 12 kon ook niet ontbreken. Nooit geweten dat Abt 12 een trappist is, nochtans iets wat hij wel beweert in het artikel: “Het grappige is dat brouwerij Sint-Bernardus in Watou een trappist volgens hetzelfde recept maakt.” Zo, we hebben weer iets bijgeleerd, waarvoor dank. Jef vd Steen krult even om in zijn brouwerij, gok ik. Daarnaast is het natuurlijk niet helemaal hetzelfde: ander water en andere gist, dus ja, het bier is anders en nee, het is daarom niet een vrijgeleide om in de rij te gaan staan. Maar het scoort uiteraard om dat iedere keer boven water te halen, terwijl er nog zoveel brouwerijen zijn waar mensen ook voor het bier in de rij staan. Cantillon, ik zeg maar wat…
  7. En dan natuurlijk mijn paradepaardje: laag alcoholische bieren. Als je je topfavoriet een Maes 0,4 is, dan vrees ik dat we vrij snel uitgepraat zijn. Dan begrijp ik niet hoe je kan afzetten tegen de verzoeting van bier en dan plots een half suikeraggregaat gaan promoten. Dan denk ik dat je ook daar weinig voeling mee hebt en toch weer enkele jaren achter de proeftafel met vrienden nodig hebt om zogezegd weer een nieuwe trend te zetten.

Kortom, bedankt Alain voor dit hemels en ook hemeltergend artikel. Ik begrijp oprecht niet waarom iemand net jou eruit neemt om een artikel over bier mee te schrijven. Ik gok zeker dat je al eens een beaujolais met biefstuk hebt gecombineerd en verbaasd was over de uitslag maar van bier weet je echt te weinig om in de krant te verschijnen. Het is dan ook een slag in het gezicht van iedereen die dag in dag uit er wel mee bezig is en die wel weet wat er zich afspeelt in deze wereld.

Beste journalist, doe volgende keer iets beter je huiswerk. Er zijn genoeg mensen die je een beter artikel bezorgd kunnen hebben.

Wie niet genoeg krijgt van Alain Coninckx, kan ik deze video van harte aanbevelen.

29 06, 2018

Bier & Rock&Roll

By |2018-06-29T17:50:39+00:00juni 29th, 2018|Blog|

Rock & Roll, baby

Als ik dit schrijf, schalt Triggerfinger door de boxen. Ik heb zonet een zoveelste laag alcoholisch wonder uitgeschonken, ben bezig met de Beerhive app te installeren, heb enkele kribbels op m’n A5-noteblok gepend en dan komt de rock&roll in mij boven. Met gevaar voor eigen leden lees ik al wat er verschijnt op de online kanalen en kan ik niet anders dan ‘godverm’nklote’ roepen. Want ongedisciplineerd vloeken, dat is ook rock&roll.

Als ik ergens pisnijdig van word, dan is het wel de sell-out in de bierwereld. Erger nog, de sell-out onder het mom ‘ja maar, wij blijven onszelf maar het werd te moeilijk om te overleven’.

Hoe bedoel je, overleven? Werd de eigen winstmarge plots een halve pond kleiner of moest je plots die tamme magazijnier die blond van bruin niet kan onderscheiden laten gaan na 5 jaar niksnutten? Of was het gewoon een vorte leugen die je iedereen wijsmaakte om eigenlijk je eigen hachje veilig te stellen en een big sell-out aan een grote brouwer (lees marketingbureau) te bekomen. Was het dat dan, dat je je vele trouwe fans plots dan maar een stamp onder hun gat gaf en ze in de hoek duwde om daar een beetje uit te huilen? Als dat hetgene was wat je verwachtte, dan ben je gewoon niet veel beter dan het zoveelste chemieconcern die bekomt dat glyfosaat als voedselveilig wordt bestempeld. Dan mag je in diezelfde categorie thuishoren en mag je vooral mensen die bier het juiste, warme en grote hart toedragen als the fuck met rust laten.

Het heeft geen zin om namen neer te schrijven, jullie kennen ze beter dan mezelf. Ik probeer eerlijk gezegd geen moeite meer te doen en dat is onrustwekkend want je moet moeite doen. Je moet jezelf afvragen of de ongebreidelde groei, die ik jaren angstvallig vanop een afstand bekijk, niet aan zijn limieten is gekomen. De markt voor de kleintjes is oververzadigd en hoewel het experiment me steeds wel kan bekoren en charmeren, en ik de brouwer die zelf nog ’s morgens om 4u achter de moutmolen staat alle sympathie toedraag, blijf ik angstvallig op de hoede voor het grote geld dat stilaan neerdruppelt. There is no such thing as free lunch en dat geldt ook voor een grote brouwer die met een smak geld staat te zwaaien. Tuurlijk is die niet geïnteresseerd in jouw barrelproject, dat zal hij wel doodknijpen. Hij wil vooral jouw stukje van de taart, de cake, de boterham die jij iedere dag moet verdienen door als een gek achter de ketels te staan zweten. Dat je dat, net dat ene wat je goed kan, verkoopt aan een marketingfirma (fuck man, we are not Belgium, echt), dan slaan bij mij de vraagtekenstoppen dubbeldoor. Dan kan je wat mij betreft beter bij de zoveelste moloch de rest van je leven gaan verschijten want that’s the best it gets.

Maar goed, wie heeft nu in godsnaam naar mij te luisteren, ik ben een van de zovele schippers aan wal. Nee, ik investeer niet in m’n eigen bier omdat ik niet geloof in die markt voor nieuwe bieren. Laat anderen maar die strijd vechten, maar laat de strijd dan eerlijk zijn. Niet jezelf als een dief in de nacht uitverkopen aan het grote geld en dan plots verbaasd zijn dat anderen, die wel nog in het zweet des aanschijns hun zuur verdiende centen natellen, je koudweg de rug toekeren. Je niet langer als El Sympathico beschouwen maar als El Patron. Het grote geld, tsss, triestig, …

Nee, ik heb geen sympathie voor je, ik zal je dan ook niet meer in huis halen. Laat mij maar stoemelings omver geblazen worden door echt lokale shit, door die zotte brouwer (m/v) die durven hun nek uitsteken, die dingen doen die ik graag wil en drink en ook niet graag drink en wil. Want uiteindelijk, wat ben jij? Een zoveelste brick in the wall, niet meer de shit on the wall. En dat is triest.

16 06, 2018

Alcohol en gezondheid

By |2018-06-16T09:23:10+00:00juni 16th, 2018|Blog|

Alcohol in België, alweer …

Alcohol is niet gezond, dat wordt al jaren gezegd. Nu ja, er zijn studies die het tegendeel aantonen maar dan met matig alcoholgebruik maar je merkt toch dat de slinger meer en meer doorzwaait richting een anti-beleid. In het rapport van de Hoge Gezondheidsraad (de naam alleen al suggereert een bepaalde vorm van superioriteit en ivoren toren-mentaliteit) wordt alcohol letterlijk een drug genoemd (p3 “personen die andere drugs gebruiken”) en dat vind ik eerlijk wel een stap te ver. Dat impliceert ook dat:

  • Brouwers drugbaronnen zijn
  • Drankhandelaars dealers zijn
  • Horeca niets meer dan gelegaliseerde harddrugs coffeeshops zijn

Goed, kort door de bocht enzo maar eigenlijk ook weer niet. Je merkt dat er nu wordt geprobeerd de opinie richting een heksenjacht te krijgen. Het zal niet lang meer duren of de alcoholdrinkene medemens is de nieuwe roker van de maatschappij: “zet u maar ver weg zodat wij plezier kunnen hebben met water, frisdrank, thee, …” Dat word je heel duidelijk gewaar in de ondertoon van het rapport en dat vind ik wel onrustwekkend. Er wordt nog wel ergens een maximumgrens aangehouden maar eigenlijk zegt het rapport dat je beter niks drinkt wegens alle risico’s op de gezondheid. Zo staat alcohol op de 4de plaats qua vroegtijdige doodsoorzaak in België blijkbaar, na roken, hoge bloeddruk en overgewicht, waarbij 75 jaar als streefdatum wordt gesteld. Is het dan enkel alcohol alleen of is dit samen met nog andere factoren, zoals stress, voeding, gebrek aan beweging, vervuiling, … ? Gaan we echt alcohol neutraliseren uit de gejaagdheid van ons dagelijks leven, uit de rat race die ons allemaal zot maakt om toch maar een gelijk te halen?

Bier is een inherent deel van onze cultuur, dat vertel ik dagelijks en dat werd ook bevestigd door Unesco. Dat daaraan gekoppeld misbruik is, dat geloof ik best. Anderzijds vraag ik me af of de stigmatisering van een product ook effectief zal leiden tot een veranderende houding? Misschien dat de ontwikkeling van alcoholvrije bieren wel een helpende hand zijn maar daar geloof ik niet in. Ze ontbreken de finesse die alcohol aan bier geeft en de enige manier om dat volgens mij te veranderen, is door het toevoegen van additieven die dan weer nieuwe rapporten zullen opleveren. Ik blijf overtuigd dat het ruimer maatschappelijk debat moet bekeken worden ipv individuele parameters eruit te halen. Ik drink niet omdat ik mezelf wil dronken voeren, ik drink omdat ik wil ontdekken en genieten van het glas en ook omdat ik ervan geniet dat in gezelschap te doen. Omgekeerd zal ik mezelf ook niet te beroerd voelen om een glas water te nemen wanneer het voor mij even niet moet. Ik ga mezelf niet volgieten met suikers en frisdranken zoals ik elders aangeraden zag door een hoop diëtisten. Dat zijn persoonlijke keuzes en daar hoef ik niet de zoveelste betuttelende vinger voor.

Ik vraag me oprecht af wat me nu met dit rapport moeten: als een advies beschouwen en bedanken voor bewezen diensten of eindelijk een keer kijken naar het waarom achter alcoholgebruik? Zijn er redenen in ons dagelijks leven die ons naar een glas bier doen grijpen en zijn deze dan wel allemaal slecht? Zijn we dus effectief allemaal druggebruikers die dringend geholpen moeten worden of ligt het toch allemaal iets anders, tenzij we het ontkennen? Wat als morgen alcohol in de ban wordt gedaan en een ganse economie droog wordt gelegd, welke circuits gaan dan ontstaan?

Ik denk dat onze raadsleden zich vooral schuldig maken aan miserabele communicatie en dat bleek ook na alle commotie van de voorbije weken. Er is geen goeie manier, dat is duidelijk. Het kan echter wel beter als je een debat wil opstarten ipv voldongen feiten onder de neus van de mensen te schuiven. Ik heb een heel sterk gevoel van een belerend vingertje dat wordt opgestoken naar ons, triestige gebruikers, die geen volwaardig leven meer willen leiden en 75 jaar niet als streefdoel aanschouwen. En dat kan in mijn ogen niet de bedoeling zijn. Ik vind het debat over de gevaren van alcohol best interessant en daarom dat ik zelf ook zo sterk pleit voor laag-alcoholische bieren/dranken omdat zij net wel willen beantwoorden aan een nieuwe mentaliteit. Dat wil echter niet zeggen dat de zoveelste studie ons bij de hand moet grijpen en tonen hoe het zou moeten volgens hen. Dat heeft een totaal averrechts effect en leidt tot opgeheven schouders en verwaarlozing van de boodschap. Dat is jammer maar hebben ze in mijn ogen in eigen hand gewerkt door zo frontaal aan te vallen en te communiceren. Al doende leert men, niet?

5 06, 2018

Kerel IPA

By |2018-06-05T20:29:34+00:00juni 5th, 2018|laag-alcohol|

Naam: Kerel IPA

Type: blond

Alcoholpercentage: 5%

Brouwerij: VBDCK (Oost-Vlaanderen)

Smaak: bitter, hoppig, typisch ipa-profiel

Plaats aan de tafel: aperitief

Pairing: Frietjes met mayonnaise, curry, oesters, mosselen, zachte geitenkaas, …

1 06, 2018

Jour de Fête

By |2018-06-01T08:19:02+00:00juni 1st, 2018|laag-alcohol|

Naam: Jour de Fête

Type: Blond (IPA)

Alcoholpercentage: 4%

Brouwerij: Vleesmeester Brewery (Antwerpen) / Anders!

Smaak: hoppig, bitter, citrus

Plaats aan de tafel: aperitief

Pairing: Frietjes met mayonnaise, curry, oesters, mosselen, zachte geitenkaas, …

29 05, 2018

Boek: Belgische trappisten- en abdijbieren

By |2018-05-31T09:29:10+00:00mei 29th, 2018|Blog|

Boek: Belgische trappisten- en abdijbieren

Ik moet erkennen: er zijn veel bierboeken op de markt. Vele richten zich vandaag op beer & food, andere willen je op café krijgen en nog andere zijn een ware encyclopedie. Dit boek wil geen van allen zijn, het wil vooral een fotoalbum met uitleg zijn, iets wat ik persoonlijk wel kan appreciëren. Een keer een kijk nemen achter schermen waar je nooit zal komen.

Jef van den Steen is zowat een encyclopedie op zichzelf en in dit boek is dat niet anders. Ik heb er persoonlijk geen probleem mee dat hij zijn kennis tentoonspreidt, anderen zullen het misschien wat teveel van het goede vinden. Feit is dat hij een unieke toegang heeft tot de abdijen en kloosters, iets wat voor zo goed als niemand van de lekenbevolking toegelaten is. Net daarom is dit boek wel zo bijzonders: gewapend met een fotograaf brengt hij een kijk achter de muren en dat levert wel heel mooie foto’s op, de kern van dit boek.

Akkoord, er staat per abdij/klooster veel geschiedenis, feitjes en weetjes maar nergens worden ze vervelend of langdradig. Op dat vlak is Vd Steen slim genoeg om zijn lezers niet teveel te overvallen. Anderzijds ondersteunt de tekst soms wel de foto’s. Het is boeiend om te lezen en te zien hoe bijv. een toren de stormen van afgelopen eeuwen overleefd heeft en vandaag nog steeds prominent het complex en de omgeving domineert.

Dit boek is volgens mij de eerste keer dat er zowel een overzicht van trappisten- als abdijbieren gegeven wordt, althans, zo uitgebreid. Vaak leven beide naast elkaar en worden ze ook zo behandeld, hoewel het duidelijk is dat de ene bij de andere heeft afgekeken en omgekeerd. Ze zijn een groot deel van onze Belgische biercultuur en -geschiedenis, net daarom dat een boek zoals dit toch wel een belangrijk naslagwerk kan zijn.

Ik onthoud vooral: foto’s, mooie foto’s en veel! Daarom dat dit boek, ondanks zijn prijs, een aanrader en mooi geschenk zal zijn.

Dit boek is geschikt voor: ieder die een unieke kijk wil achter de muren van kloosters en abdijen, en daarbij kan genieten van mooie foto’s.

Dit boek is minder geschikt voor: diepgravende geschiedkundigen die een gedetailleerde oplijsting willen. Of bierfanaten die een gedetailleerde oplijsting met smaakprofielen van de bieren wil.

26 05, 2018

Jongleur

By |2018-06-01T08:04:19+00:00mei 26th, 2018|laag-alcohol|

Naam: Jongleur

Type: blond

Alcoholpercentage: 4%

Brouwerij: De Circusbrouwerij (West-Vlaanderen) / The Brew Society

Smaak: fris bitter, hoppig met bittere afdronk

Plaats aan de tafel: aperitief

Pairing: Frietjes met mayonnaise, curry, oesters, mosselen, zachte geitenkaas, …

26 05, 2018

Bieren voor de BBQ

By |2018-05-26T12:02:10+00:00mei 26th, 2018|Geen categorie|

Bieren voor de BBQ

Zomerse dagen, warm weer, dan halen we de BBQ boven! En terecht! Het grote verschil met enkele jaren geleden is vooral dat we op zoek gaan naar een volledige maaltijdbeleving, in plaats van wat vlees op de grill te gooien en daar lauwe pils bij te drinken.

Toen Maarten van Living Plus me voorstelde om enkele bieren voor de BBQ te zoeken, moest ik niet lang twijfelen: een blonde en een donkere!

Als blond bier kies ik voor een saison. Deze oude stijl, voornamelijk bitter en licht kruidig, werd vroeger tijdens de wintermaanden gebrouwen als compaan voor de werklui in het voorjaar op het veld. Vandaag zijn de bieren het ganse jaar beschikbaar maar de naam bleef behouden voor de stijl.

Een saison past vooral bij het lichtere BBQ-werk: slaatjes, vis, vegetarisch, … gecombineerd met de zachtere sauzen. Het mag een beetje vettiger zijn, het alcohol en het koolzuur zullen je smaakpallet keer op keer mooi verfrissen. Probeer er niet al te veel geroosterd geweld naast te zetten, dan ga je bier teniet doen en de finesse van de combinatie verliezen.

Het donkere bier is geschikt om al wat geroosterd is een beetje te temperen. Stevige stukken vlees of goed gegrilde roze vis of gevogelte kan je best combineren met een donker bier. De reden: donker bier bevat karamelmout, dat ook wat geroosterd is, en is ook wat zoeter. Het resultaat is dat je twee gelijkaardige smaken gaat combineren tot een beter geheel. Het alcohol van het bier zal de kruidige vleessmaken opnemen en lichtjes afzwakken, zodat je volgende hap opnieuw een festijn is.

Een simpele tip dus: blond met zachte gerechten, donker met geroosterde!

TIP: Mocht je het bruin bier te sterk vinden, kan je dit vervangen door een Spéciale Belge. Bekende voorbeelden zijn een De Koninck, Palm, Spéciale De Ryck, …

Naam: Saison de Dottignies

Type: blond (Saison)

Alcoholpercentage: 5,5%

Brouwerij: De Ranke (Henegouwen)

Smaak: kruidig, bitter, droge afdronk

Plaats aan de tafel: aperitief, frisse gerechten

Pairing: frietjes met mayonnaise, mosselen, zachte geitenkaas, …

Naam: Achel Bruin Extra

Type: bruin (sterk bier)

Alcoholpercentage: 9,5%

Brouwerij: Achelse Kluis (Limburg)

Smaak: licht zoet, warm alcoholisch, weinig bitter

Plaats aan de tafel: degustief, geroosterde gerechten

Pairing: kruidige vleesgerechten, moeilleux met vanille, …

25 05, 2018

Schenenschopper

By |2018-06-01T08:06:41+00:00mei 25th, 2018|laag-alcohol|

Naam: Schenenschopper

Type: blond (IPA)

Alcoholpercentage: 3,5%

Brouwerij: Hedonis Ambachtsbier (Oost-Vlaanderen) / ’t Verzet

Smaak: hoppig, fruitig, IPA-aroma

Plaats aan de tafel: aperitief

Pairing: pittige kaas, stukje salami, …

20 05, 2018

Was water nu echt gezonder dan bier in de middeleeuwen?

By |2018-05-21T10:31:45+00:00mei 20th, 2018|Blog|

Was bier gezonder dan water in de middeleeuwen?

Op iedere degustatie, aan iedere toog, op ieder onbewaakt moment kom je ze wel tegen, de vraag der vragen: ‘Was bier gezonder dan water in de middeleeuwen?’ Nog steeds gaat het gerucht de ronde dat onze middeleeuwse vrienden zich enkel op bier, wijn en ander verderfelijk nat stortten om toch maar niet ziek te worden door het water. Het blijft een hardnekkige mythe die we maar niet verleren…

Waar komt deze mythe vandaan? Eerst en vooral wordt in iedere geschiedenisles vervuild water als oorzaak voor ziekten en epidemieën aangehaald, met grootste uitschieter de pest. Vreemd natuurlijk wanneer je weet dat de pest niet via water overdraagbaar is (meer over de pest). De reden moeten we vooral zoeken in de foutieve interpretatie van het hedendaags brouwproces en het verschil met vroeger.

Vandaag wordt ieder Belgisch bier met hop gebrouwen (laat je niets anders wijsmaken!) en hop moet gekookt worden om de bitterstoffen eruit te halen. Het jongbier wordt ook gekookt om te ontsmetten, iets dat we sinds Pasteur (19de eeuw) geleerd hebben. We slaan dus twee vliegen in een klap. Vroeger gebruikte men echter geen hop maar wel gruit, een kruidenmengsel afhankelijk van wat er op het domein van de landheer groeide. De bekendste familie is uiteraard Gruuthuuse te Brugge. Dit jongbier kookte men niet maar werd verwarmd en op smaak gebracht met gruit. Denk maar aan wat wij doen wanneer ons stoofvlees nog wat extra punch nodig heeft: meer kruiden toevoegen! Bier in de vroegere tijden (zonder hop) was niet lang houdbaar en moest zeker vrij zurig geproefd hebben, dus werd het gekruid.

Verwar echter niet dit kruiden met koken! Laten we een eenvoudige denkoefening doen: hedendaags bier moet minstens een uur gekookt worden. Vergelijk dit nu met een BBQ op hout die een uur moet branden, daar heb je best al wat houtblokken voor nodig. Leef je nu in in de middeleeuwen waar bijna ieder huishouden wel bier brouwde voor eigen gebruik of later ook als verkoopbaar product: het zou een ongelooflijke hoeveelheid hout vereisen om al die ketels minstens een uur aan het koken te brengen en te houden. Gruit moest niet gekookt worden, het werd aan het graan in de brouwketel toegevoegd als extra smaakmaker. Een misvatting dus die vandaag hardnekkig blijft doorleven.

Water was uiteraard vervuild maar er waren voldoende manieren om zuiver water te bekomen: regenwater, stromend rivier water of bronwater. Het werd pas gevaarlijk wanneer stilstaand water of industrieel water werd gebruikt. De middeleeuwse mens was immers ook niet dom: hoewel ze niet wisten dat water een bron van infecties kon zijn, was men zich er wel degelijk van bewust dat bepaalde vormen, zoals stilstaand of vuil putwater, schadelijk konden zijn en dus vermeden moesten worden. Dat dit niet altijd kon, had vaak te maken met de armzalige omstandigheden waarin stedelingen leefden, als sardienen op elkaar gep(r)akt.

Kortom, laat je dus niet wijsmaken dat men bier ipv water dronk in de middeleeuwen, dat is gewoonweg niet waar en is ook niet bewezen. We kijken nog vaak vanuit een superioriteitsgevoel neer op de middeleeuwse mens en dat is onterecht. Pas met de volledige overschakeling op hop zal bier gekookt worden maar dat is pas veel later. Tot in de 17de eeuw werd nog gruitbier gemaakt en zelfs vandaag worden in bepaalde Europese landen raw ale gemaakt, dat ook niet gekookt wordt. Daar betoogt met zelfs dat een uur opwarmen tot 67° voldoende is om te sterilizeren.

Wil je nog meer verhalen ontkracht zien, raad ik zeker het Mythbusters-dossier van OBAD aan!